نویسنده: مای محتوا
آموزش بروزرسانی قیمت و موجودی محصولات در ترب؛ از اصلاح کالا در فروشگاه و بررسی خروجی اتصال تا تأخیر همگامسازی، مدیریت محصولات متغیر و ناموجود، عیبیابی مغایرت و چکلیست کنترل روزانه.
تصور کنید قیمت یک محصول را در سایت فروشگاهی تغییر دادهاید، اما مشتری همچنان قیمت قبلی را در ترب میبیند؛ یا آخرین عدد یک کالا فروخته شده ولی پیشنهاد فروشگاه شما هنوز موجود نمایش داده میشود. چنین اختلافهایی میتوانند باعث مراجعه بینتیجه خریدار، لغو سفارش و مصرف هزینه جذب بدون فروش شوند. به همین دلیل، بروزرسانی قیمت و موجودی محصولات در ترب فقط یک کار فنی نیست؛ بخشی مهم از مدیریت اعتماد مشتری و سود فروشگاه اینترنتی است.
در این راهنما توضیح میدهیم قیمت و موجودی از کجا به ترب میرسند، تفاوت خزش صفحات با خروجی محصول و اتصال اختصاصی چیست، تغییرات را از چه مسیری اعمال کنیم و وقتی ترب اطلاعات قبلی را نشان میدهد چگونه علت را پیدا کنیم. همچنین مدیریت مدلهای چندرنگ و چندقیمتی، ناموجود شدن کالا، کنترل مغایرت و برنامه پایش روزانه را با مثال عملی بررسی میکنیم.
در مدل رایج همکاری فروشگاه اینترنتی با ترب، کالا در سایت فروشنده ثبت شده و اطلاعات آن از مسیر فنی مورد تأیید اتصال دریافت میشود. این مسیر بسته به ساختار فروشگاه میتواند بررسی صفحات عمومی محصول توسط ربات، فهرست یا خروجی داده محصولات یا اتصال نرمافزاری سازگار باشد. وجود هر روش به امکانات فروشگاهساز و تنظیمات حساب ترب بستگی دارد؛ همه فروشگاهها لزوماً به یک API یا امکان ویرایش دستی تکتک قیمتها در پنل ترب دسترسی ندارند.
در بسیاری از فروشگاههای دارای سایت، محل اصلی اصلاح قیمت و موجودی پنل مدیریت خود فروشگاه است. پس از ذخیره تغییر، اطلاعات جدید باید از مسیر اتصال در دسترس قرار گیرد و در مرحله بعد توسط ترب دریافت و پردازش شود. این دو مرحله همزمان و تضمینی نیستند. برای بررسی نوع همکاری و شرایط جاری از صفحه رسمی ثبت فروشگاه در ترب و راهنمای داخل حساب فروشندگی استفاده کنید. اگر هنوز در انتخاب زیرساخت هستید، راهنمای انتخاب فروشگاهساز مناسب ترب را هم بررسی کنید.
برای پیدا کردن علت مغایرت، مسیر داده را به چهار مرحله تقسیم کنید: نخست تغییر در پایگاه داده فروشگاه ذخیره میشود؛ سپس صفحه محصول یا خروجی اتصال باید قیمت و وضعیت جدید را نمایش دهد؛ بعد ترب آن اطلاعات را دریافت و پردازش میکند؛ سرانجام پیشنهاد فروشگاه با داده جدید در نتایج دیده میشود. ممکن است سه مرحله اول درست باشند ولی نمایش عمومی هنوز تغییر نکرده باشد.
به همین دلیل، جمله «فروشگاهساز من اطلاعات را لحظهای ارائه میکند» لزوماً به معنی «ترب در همان ثانیه آن را نشان میدهد» نیست. برای نمونه، راهنمای اتصال ترب در پرومال توضیح میدهد فهرست محصول از داده فعلی فروشگاه ساخته میشود و ترب آن را بهصورت دورهای میخواند؛ این مثال مربوط به سازوکار همان سرویس است و نباید به همه اتصالها تعمیم داده شود.
اگر فروشگاهساز شما مرجع اصلی داده است، ابتدا وارد مدیریت کالاها شوید و محصول را با شناسه داخلی، SKU یا مدل دقیق پیدا کنید. قیمت فروش، قیمت تخفیفخورده در صورت وجود، وضعیت انتشار و تعداد قابل فروش را بررسی کنید. تغییرات را ذخیره کنید و سپس صفحه عمومی همان کالا را باز کنید تا مطمئن شوید خریدار هم اطلاعات جدید را میبیند. تنها مشاهده پیام «ذخیره شد» در پنل کافی نیست.
برای مثال، قیمت یک کالای فرضی را از ۱٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان به ۱٬۳۵۰٬۰۰۰ تومان تغییر دادهاید. باید بررسی کنید قیمت قابل پرداخت در صفحه محصول و سبد خرید همان مبلغ جدید است، تخفیف قبلی ناخواسته فعال نمانده و هیچ گزینه انتخابی با قیمت قدیمی نمایش داده نمیشود. اگر در فروشگاه چند کانال فروش دارید، مشخص کنید هر کانال قیمت مستقل دارد یا از قیمت پایه مشترک استفاده میکند. قیمتگذاری را صرفاً برای ارزانترین شدن در ترب انجام ندهید؛ اشتباهات رایج قیمتگذاری محصول میتواند در تعیین کف سودآور کمک کند.
برای محصولاتی مانند گوشی با حافظههای متفاوت، کفش با سایزهای مختلف یا پوشاک چندرنگ، ممکن است قیمت و موجودی فقط برای مدل مادر ثبت نشده باشد. باید هر ترکیب قابل خرید را کنترل کنید. فروشگاهی که قیمت سایز یا ظرفیت پیشفرض را به جای همه مدلها نشان میدهد، ممکن است باعث شود خریدار در ترب یک قیمت ببیند و پس از انتخاب مدل در سایت با مبلغ دیگری روبهرو شود.
آزمون پیشنهادی: یک محصول با دو رنگ و سه اندازه انتخاب کنید. همه گزینهها را در سایت باز کنید و ببینید قیمت، موجودی و شناسه انتخاب درست تغییر میکنند یا نه. سپس بررسی کنید روش اتصال شما کدام گزینه یا ترکیب را به ترب معرفی میکند. اگر مسئله ناشی از ساختار محصول متغیر است، پیش از پیگیری در ترب، داده فروشگاه را اصلاح کنید. راهنمای مدیریت محصولات متغیر و چندقیمتی برای این مرحله مفید است.

بعد از اصلاح سایت، باید مشخص شود ترب چه اطلاعاتی را میتواند بخواند. اگر سایتساز شما خروجی محصول یا آدرس اتصال سازگار ارائه میکند، با روش مجاز و توصیهشده ارائهدهنده بررسی کنید که همان محصول در خروجی با قیمت و وضعیت موجودی تازه ثبت شده باشد. ممکن است صفحه سایت صحیح باشد اما فهرست اتصال هنوز اطلاعات ذخیرهشده قدیمی را ارائه کند. در این حالت مسئله پیش از رسیدن داده به ترب قرار دارد.
اگر اتصال بر پایه خزش صفحه محصول است، محتوای عمومی صفحه و دادههای قابل مشاهده برای ربات را بررسی کنید. اگر خروجی ساختاریافته یا فید وجود دارد، صحت شناسه، URL، قیمت، وضعیت موجودی و خطاهای تولید خروجی اهمیت دارد. فرمت فایل، نام فیلدها و مجاز بودن ارسال دستی CSV یا XML را حدس نزنید؛ تنها از قالبی استفاده کنید که در راهنمای اتصال حساب یا ارائهدهنده فروشگاهساز شما تأیید شده است.
اگر سایت از کش صفحه یا کش فید استفاده میکند، تنظیمات تازهسازی آن را کنترل کنید. پاک کردن بیهدف همه کشهای سایت همیشه لازم نیست و میتواند به کارایی لطمه بزند؛ ابتدا معلوم کنید قیمت قدیمی واقعاً در کدام لایه باقی مانده است. در فروشگاههایی که اتصال اختصاصی به API دارند نیز وضعیت پاسخ سرویس، زمان آخرین فراخوانی موفق و خطاهای ثبتشده را با تیم فنی بررسی کنید.
پس از آنکه قیمت و موجودی جدید در سایت و خروجی اتصال قابل مشاهده شدند، محصول را با نام کامل و مدل دقیق در ترب جستوجو کنید. مطمئن شوید پیشنهاد متعلق به فروشگاه شماست و آن را با مدل دیگری که نام مشابه دارد اشتباه نگرفتهاید. در صورت دسترسی، لینک محصول ترب و نشانی محصول در سایت را کنار هم ثبت کنید.
برای هر محصول آزمایشی چهار مورد را مقایسه کنید: نام و مدل، قیمت نمایشدادهشده، وضعیت موجودی یا امکان خرید، و مقصد لینک. بهتر است زمان تغییر قیمت در سایت و زمان مشاهده تغییر در ترب نیز ثبت شود تا بدانید تأخیر در فروشگاه شما چقدر است. این تأخیر ممکن است بسته به شیوه اتصال، دفعات پردازش و وضعیت محصول متفاوت باشد؛ هیچ بازه زمانی ثابت و تضمینشدهای را برای همه حسابها مبنا نگذارید.
وقتی موجودی قابل فروش یک کالا به صفر میرسد، نخست باید خرید آن در سایت بر اساس تنظیمات درست متوقف شود. در برخی اتصالها صفر شدن موجودی یا تغییر وضعیت محصول باعث میشود پیشنهاد آن پس از دریافت اطلاعات تازه در ترب ناموجود شود یا دیگر بهعنوان پیشنهاد قابل خرید نمایش داده نشود. نحوه دقیق نمایش یا حذف به سازوکار ترب و روش اتصال بستگی دارد.
اگر محصول فقط موقتاً ناموجود شده است، حذف دائمی صفحه از سایت ممکن است ضروری نباشد؛ میتوانید وضعیت ناموجود را با اطلاعرسانی روشن ثبت کنید و در صورت تأمین دوباره کالا، موجودی را اصلاح کنید. اگر کالا برای همیشه از سبد فروش حذف شده، تغییر وضعیت انتشار یا حذف آن را با توجه به نیاز سئو و روش اتصال تصمیم بگیرید. حذف شتابزده URL میتواند باعث شود لینکهای موجود به خطای ۴۰۴ برسند.
نکته عملی: اگر کالایی فقط یک عدد موجودی دارد و هم در مغازه و هم در سایت فروخته میشود، برای جلوگیری از فروش همزمان به سازوکار رزرو موجودی یا کنترل سریع سفارش نیاز دارید. وقتی کالا فروخته شد، موجودی را در مرجع اصلی بهروز کنید و بعد صحت دریافت اطلاعات در ترب را بررسی کنید.
اگر موجودی جدید دریافت کردهاید، تعداد قابل فروش را در پنل فروشگاه اصلاح کنید و مطمئن شوید کالا از نظر انتشار، قیمت و انتخاب مدل فعال است. سپس صفحه عمومی و خروجی اتصال را بررسی کنید. ممکن است محصول برای نمایش مجدد در ترب نیازمند پردازش تازه باشد. اگر با گذشت زمان متناسب با روش اتصال هنوز نمایش ندارد، وضعیت محصول را از پنل و پشتیبانی ترب پیگیری کنید.
بهتر است برای کالاهای پرفروش، ثبت ورود به انبار، اصلاح موجودی سایت و تأیید صحت قیمت را در یک چکلیست واحد قرار دهید. صرف ثبت ورود کالا در نرمافزار حسابداری لزوماً موجودی قابل مشاهده در فروشگاهساز را تغییر نمیدهد؛ مگر اینکه اتصال سازگار و آزمایششدهای وجود داشته باشد.
چند علت متفاوت میتوانند این وضعیت را ایجاد کنند. ممکن است قیمت در پنل ذخیره شده اما در صفحه عمومی تغییر نکرده باشد؛ ممکن است کش سایت یا خروجی اتصال قدیمی باشد؛ شاید ترب هنوز دریافت تازه انجام نداده یا پردازش را کامل نکرده باشد. در بعضی موارد نیز محصول در ترب با مدل دیگری تطبیق داده شده یا آدرس صفحه تغییر کرده است.
برای بررسی علت نمایش ندادن پیشنهاد، راهنمای فروشگاههای اینترنتی در ترب نیز مفید است. برای عیبیابی با یک محصول مشخص پیش بروید: ابتدا URL آن را بدون ورود به پنل مدیریت باز کنید؛ سپس قیمت سبد خرید و همه تنوعها را ببینید. مرحله بعد بررسی خروجی اتصال و گزارش خطای آن است. پس از آن تاریخچه تغییر و وضعیت عمومی در ترب را مقایسه کنید. اگر سایت و خروجی صحیحاند اما نتیجه عمومی همچنان اشتباه است، شناسه محصول، URL، قیمت درست، زمان اصلاح و تصویر مغایرت را برای پشتیبانی ترب آماده کنید.
| نشانه | محل احتمالی مشکل | اولین اقدام |
|---|---|---|
| قیمت در پنل درست است ولی در سایت قدیمی مانده | قیمت تخفیف، تنوع، کش یا ذخیره ناقص | باز کردن صفحه عمومی و سبد خرید |
| سایت درست است ولی خروجی اتصال قیمت قدیمی دارد | کش خروجی یا خطای تولید داده | بررسی خروجی و گزارش سرویس |
| خروجی درست است ولی ترب هنوز قدیمی است | تأخیر دریافت یا پردازش در ترب | ثبت زمان و بررسی پنل و پشتیبانی |
| فقط یک رنگ یا سایز مغایرت دارد | تطبیق نادرست تنوع محصول | کنترل SKU و قیمت هر ترکیب |
| کالای ناموجود قابل خرید نمایش داده میشود | موجودی مرجع نادرست یا داده قدیمی | بستن خرید در سایت و کنترل اتصال |
| بعد از تغییر دامنه یا لینک، کالا به خطا میرسد | URL تغییرکرده یا ریدایرکت نادرست | تست لینک نهایی و وضعیت HTTP |
| همه محصولات همزمان قدیمی شدهاند | اختلال عمومی خروجی، سرور یا اتصال | بررسی دسترسی سرویس و خطاهای سرور |
گاهی مسئله اصلاً قیمتگذاری نیست. خطاهای مکرر ۵xx، محدودیت ۴۲۹، منع دسترسی ۴۰۳، پاسخ نادرست API، صفحه محصول حذفشده یا تغییر ساختار آدرس میتوانند دریافت اطلاعات را مختل کنند. همچنین اگر سامانه امنیتی سایت درخواستهای مجاز را اشتباه مسدود کرده باشد، ممکن است بعضی محصولات تازه نشوند.
از تیم فنی بخواهید لاگ درخواستها و وضعیت سرویس اتصال را بررسی کند. برای رفع مشکل نباید فایروال را بهطور کامل خاموش کرد یا محدودیت امنیتی را بدون بررسی حذف کرد. بهجای آن باید مسیرهای لازم و درخواستهای مجاز بهصورت کنترلشده تنظیم شوند. اگر سایتساز شما سرویس میزبانی را مدیریت میکند، جزئیات خطا و نمونه URL را به پشتیبانی همان سرویس ارائه کنید.

در فروشگاههای دارای سایت، روش معمول این است که قیمت در پنل فروشگاه اصلاح شود و ترب آن را از مسیر اتصال دریافت کند. اینکه در پنل ترب امکان ویرایش مستقیم قیمت برای نوع حساب شما وجود دارد یا نه، باید از راهنمای همان حساب بررسی شود؛ نباید مراحل و نام دکمههای یک پنل دیگر را به همه فروشندگان نسبت داد.
برای تعداد زیاد محصول، بعضی فروشگاهسازها ابزار ویرایش گروهی یا ورود اطلاعات از فایل دارند. در این حالت نیز مرجع اصلاح، سیستم فروشگاه است و باید سازگاری فرمت و امکان بازگرداندن نسخه قبلی را بررسی کنید. برای کالاهای دارای قیمتهای متعدد، ویرایش گروهی بدون درنظر گرفتن شناسه تنوع ممکن است اطلاعات نادرست ایجاد کند. قبل از اصلاح صدها کالا، روی پنج محصول آزمایشی نتیجه را بررسی کنید.
فرض کنید فروشگاه شما از یک مدل کیف، ۱۲ عدد موجودی فیزیکی دارد. دو عدد برای سفارشهای پرداختشده رزرو شده و یک عدد به دلیل آسیب بستهبندی فعلاً قابل فروش نیست. در این صورت موجودی قابل عرضه ۹ عدد است. اگر سیستم فروشگاه فقط عدد ۱۲ را به ترب ارائه کند، امکان ایجاد سفارش بیش از ظرفیت واقعی وجود دارد. باید مشخص شود درگاه فروش و سیستم انبار شما هنگام رزرو سفارش چه تعداد را از موجودی قابل فروش کم میکنند.
این مثال محاسباتی است و شیوه دقیق رزرو به نرمافزار شما بستگی دارد. اگر فروش حضوری هم دارید، مشخص کنید فروش صندوق چگونه به موجودی سایت منتقل میشود. در حجم سفارش پایین شاید کنترل دستی با مسئول مشخص کافی باشد، اما در فروش پرتعداد به هماهنگی قابل اتکا و گزارش مغایرت نیاز خواهید داشت. مقاله مدیریت سفارشهای اینترنتی برای طراحی گردش کار کمککننده است.
دیدن قیمت سایر فروشندگان در ترب میتواند برای تصمیمگیری مفید باشد، ولی کاهش مداوم قیمت بدون محاسبه هزینه جذب و سود خطرناک است. برای هر محصول کف قیمت قابل قبول داشته باشید: بهای تأمین، هزینه متغیر بستهبندی، کارمزدهای مرتبط، سهم هزینه ارسال پرداختی فروشگاه و هزینه جذب مشتری را لحاظ کنید. کاهش قیمت باید در محدودهای باشد که با سیاست سودآوری کسبوکار سازگار است.
مثلاً اگر محصولی ۱٬۳۵۰٬۰۰۰ تومان فروخته شود، ولی پس از بهای کالا و هزینههای متغیر فقط ۱۱۰ هزار تومان حاشیه مشارکت قبل از تبلیغ باقی بماند، کاهش ۱۲۰ هزار تومانی قیمت ــ با فرض ثابت ماندن هزینهها ــ این حاشیه را منفی میکند. رتبه بهتر در فهرست قیمتی، بهخودیخود جبرانکننده فروش زیانده نیست. برای محاسبه دقیقتر از راهنمای سود واقعی هر سفارش استفاده کنید.
برای فروشگاه کوچک، پایش روزانه یک نمونه محدود از کالاهای حساس اغلب عملیتر از بررسی دستی همه محصولات است. پیشنهاد میشود فهرستی از کالاهای پرفروش، محصولات با موجودی کم، اقلام تخفیفدار و کالاهایی که اخیراً قیمتشان تغییر کرده تهیه کنید. برای هر مورد قیمت سایت، وضعیت موجودی، خروجی اتصال و اطلاعات قابل مشاهده در ترب را تا حد امکان ثبت کنید.
پیش از گسترش فهرست کالاها، راهنمای آمادهسازی فروشگاه برای گوگل و ترب را نیز مرور کنید. برای فروشگاههای بزرگتر میتوان کنترل خودکار مغایرت، اعلان خطا و گزارش تغییرات را با ابزار سازگار پیادهسازی کرد؛ اما چنین قابلیتی لزوماً در همه پلنهای فروشگاهساز آماده وجود ندارد.
وقتی مطمئن شدید سایت و خروجی اتصال اطلاعات درست دارند ولی ترب هنوز مقدار قبلی را نشان میدهد، گزارش خود را دقیق تهیه کنید. اطلاعات مفید شامل نام فروشگاه، نام و شناسه دقیق کالا، لینک صفحه سایت، لینک نتیجه ترب، قیمت یا موجودی درست، مقدار نادرست نمایشدادهشده، زمان آخرین تغییر و تصویر خطاست. اگر گزارش دریافت اطلاعات یا زمان آخرین پردازش در پنل شما وجود دارد، آن را نیز اضافه کنید.
هرچه مسئله مشخصتر باشد، پیگیری هدفمندتر خواهد بود. برای مثال «محصول مدل X ساعت ۱۰ تغییر قیمت داشته، سایت و خروجی اتصال قیمت تازه را نشان میدهند اما در لینک مشخص ترب هنوز قیمت قدیمی است» از «قیمتها آپدیت نمیشوند» کاربردیتر است.
مایتارنما یک فروشگاهساز اختصاصی با امکانات مدیریت محصولات ساده و چندنوعی، قیمتهای متفاوت، ثبت سفارش، درگاه پرداخت، فاکتور، پیامک سفارش و قابلیت اتصال به ترب است. برای کاهش مغایرت، داشتن پنل منظم محصول و موجودی اهمیت دارد. بااینحال، روش دقیق دریافت داده توسط ترب، دوره تازهسازی و نوع پشتیبانی از تنوعها را باید برای طرح فعال فروشگاه و اتصال مورد استفاده تأیید کنید؛ قابلیت اتصال به معنی تضمین نمایش آنی تغییرات در ترب نیست.
میتوانید در تست رایگان ۱۰روزه مایتارنما چند کالا با قیمت و موجودی متفاوت ثبت کنید و نتیجه تغییرات را در صفحات فروشگاه آزمایش کنید. برای راهاندازی ارتباط با ترب و بررسی نوع تبادل اطلاعات، با پشتیبانی هماهنگ کنید. جزئیات مراحل کلی در راهنمای اتصال فروشگاه به ترب و باسلام توضیح داده شده است.

زمان ثابت و تضمینی برای همه فروشگاهها وجود ندارد. به روش اتصال، ارائه اطلاعات توسط سایت و زمان دریافت و پردازش در ترب وابسته است. ابتدا صحت سایت و خروجی را تأیید کنید و سپس وضعیت را در پنل و پشتیبانی بررسی کنید.
در بسیاری از فروشگاههای دارای سایت، مرجع اصلی تغییر قیمت پنل فروشگاه است و ترب داده را از مسیر اتصال دریافت میکند. وجود امکان ویرایش مستقیم یا بارگذاری دستی در پنل ترب را فقط با راهنمای نوع حساب خودتان تأیید کنید.
ابتدا موجودی یا وضعیت فروش را در سایت اصلاح کنید تا کالا قابل خرید نباشد، سپس بررسی کنید این وضعیت در خروجی اتصال ثبت شده است. نمایش نهایی در ترب به پردازش اطلاعات تازه بستگی دارد؛ اگر مغایرت ادامه داشت آن را مستند و پیگیری کنید.
خیر. قیمت تخفیفخورده، گزینه انتخابی، کش سایت، خروجی قدیمی، خطای API یا تطبیق اشتباه مدل هم میتوانند علت باشند. مسیر داده را از پنل فروشگاه تا نمایش عمومی مرحلهبهمرحله بررسی کنید.
الزام یکسانی وجود ندارد. برخی فروشگاهسازها ویرایش گروهی دارند و خروجی را خودکار ارائه میکنند؛ برخی اتصالها از روشهای دیگری استفاده میکنند. فقط فرمت و فرآیندی را به کار ببرید که سرویسدهنده و حساب شما پشتیبانی میکنند.
خیر. قیمت یکی از عوامل تصمیم خریدار است، اما موجودی، شرایط ارسال، اعتماد، تجربه پرداخت و حاشیه سود نیز اهمیت دارند. سودآوری را پیش از تغییر قیمت بررسی کنید.
برای بروزرسانی قیمت و موجودی محصولات در ترب بهتر است یک مسیر مشخص داشته باشید: اصلاح کالا در پنل اصلی فروشگاه، بررسی قیمت و موجودی قابل خرید در صفحه عمومی، کنترل خروجی اتصال و در نهایت تأیید نمایش درست در ترب. اگر اطلاعات دو سمت اختلاف دارند، با شناسه محصول و زمان تغییر مرحله مشکل را شناسایی کنید، نه اینکه بیهدف قیمت را چند بار عوض کنید.
برای فروشگاههای چندمدلی و دارای فروش حضوری، کنترل موجودی قابل فروش و هماهنگی هر تنوع اهمیت ویژهای دارد. با پایش کالاهای پرفروش، ثبت خطا و محاسبه سود، میتوانید از هزینه ورودی بینتیجه و سفارش ناموجود بکاهید. اگر به بستر فروشگاهی با مدیریت محصول و قابلیت اتصال به ترب نیاز دارید، امکانات مایتارنما و دوره آزمایشی رایگان ۱۰روزه آن را بررسی کنید و سازوکار اتصال را پیش از شروع تبلیغات تأیید کنید.
برای طراحی سایت اختصاصی کسبوکارتان، همین حالا مشاوره رایگان دریافت کنید.
نام و شماره را بگذارید تا با شما تماس بگیریم.
دیگر محتوا های مرتبط را بخوانید