نویسنده: مای محتوا
دستهبندی اصولی محصولات، مسیر خرید را برای مشتریان سادهتر میکند و به افزایش فروش فروشگاه اینترنتی کمک میکند. در این راهنما یاد میگیرید چگونه گروهبندی محصولات، نامگذاری دستهها و ساختار صفحات را به شکلی طراحی کنید که مشتری سریعتر محصول موردنظرش را پیدا کند.
تصور کنید وارد یک فروشگاه بزرگ شدهاید که هزاران محصول دارد، اما هیچ تابلویی برای راهنمایی شما وجود ندارد. برای پیدا کردن یک کالای ساده باید قفسههای زیادی را بررسی کنید و زمان زیادی از دست بدهید. احتمالاً خیلی زود خسته میشوید و حتی ممکن است بدون خرید از فروشگاه خارج شوید. همین اتفاق میتواند در یک فروشگاه اینترنتی هم رخ دهد؛ زمانی که محصولات بدون نظم مشخص در سایت قرار گرفتهاند.
دستهبندی اصولی محصولات یکی از پایههای مهم مدیریت فروشگاه اینترنتی است. وقتی کالاها در گروههای منطقی و قابلفهم قرار میگیرند، مشتری راحتتر مسیر خرید را پیدا میکند، محصولات مرتبط را میبیند و با اطمینان بیشتری تصمیم میگیرد. از طرف دیگر، ساختار مناسب دستهها به موتورهای جستوجو کمک میکند صفحات فروشگاه را بهتر درک کنند.
در این مقاله، قدمبهقدم بررسی میکنیم که چگونه دستهبندی محصولات فروشگاه اینترنتی را طراحی کنید، چه اشتباهاتی را کنار بگذارید و چگونه با یک ساختار ساده و حرفهای، تجربه خرید بهتری بسازید.

دستهبندی محصولات به معنای گروهبندی کالاها بر اساس ویژگیها، کاربردها، نوع محصول یا نیاز مشتریان است. بهجای اینکه تمام محصولات در یک فهرست طولانی نمایش داده شوند، آنها را در گروههایی قرار میدهید که پیدا کردن کالا را آسانتر میکنند.
برای مثال، یک فروشگاه لوازم خانه میتواند دستههایی مانند آشپزخانه، دکوراسیون، نظافت و لوازم خواب داشته باشد. هرکدام از این دستهها نیز میتوانند زیرگروههای مشخصی داشته باشند. در بخش آشپزخانه، گروههایی مانند ظروف، لوازم پختوپز و ابزار آمادهسازی غذا قابل تعریف هستند.
نکته مهم این است که دستهبندی اصولی محصولات فقط برای مرتب کردن ظاهر سایت نیست. این ساختار باید با شیوه فکر کردن مشتری و نحوه جستوجوی او هماهنگ باشد. اگر مشتری برای پیدا کردن یک کالا مجبور شود چندین صفحه نامرتبط را باز کند، احتمال دارد خرید را نیمهکاره رها کند.
مهمترین وظیفه دستهبندی، کوتاه کردن مسیر رسیدن مشتری به محصول موردنظر است. وقتی گروهها واضح و قابل پیشبینی باشند، خریدار بهجای جستوجوی طولانی میتواند مستقیماً وارد بخش مناسب شود.
تجربه خرید فقط به قیمت، کیفیت یا سرعت ارسال محدود نمیشود. نظم صفحات، نامگذاری قابلفهم و دسترسی آسان به محصولات نیز بر رضایت مشتری اثر میگذارند. دستهبندی مناسب باعث میشود کاربر احساس کند فروشگاه برای نیازهای او طراحی شده است.
ساختار دستهبندی میتواند به موتورهای جستوجو کمک کند ارتباط میان صفحات و موضوع هر بخش را بهتر تشخیص دهند. عنوان مناسب، نشانی اینترنتی خوانا، توضیحات مفید و لینکسازی داخلی مرتبط، همگی در بهبود کیفیت صفحات دستهبندی نقش دارند. البته صرفاً ایجاد تعداد زیادی دسته، تضمینی برای رتبه بهتر در نتایج جستوجو نیست.
وقتی کالاها به شکل منطقی گروهبندی شده باشند، مشتری راحتتر محصولات مشابه یا مکمل را بررسی میکند. برای نمونه، فردی که یک دوربین میخرد ممکن است به کیف دوربین، کارت حافظه یا سهپایه هم نیاز داشته باشد. نمایش درست گروههای مرتبط میتواند به افزایش ارزش سبد خرید کمک کند.
دستهبندی مناسب فقط برای مشتریان مفید نیست. مدیر فروشگاه نیز میتواند محصولات را سریعتر پیدا کند، تغییرات قیمت و موجودی را منظمتر انجام دهد و بخشهای مختلف فروشگاه را بهتر بررسی کند.
قبل از ایجاد دستههای جدید، تمام محصولات فعلی و کالاهایی را که قصد دارید در آینده عرضه کنید، بررسی کنید. بهتر است ابتدا یک فهرست کامل تهیه کنید و برای هر محصول، نوع، کاربرد، مخاطب و ویژگیهای مهم آن را مشخص کنید.
این کار کمک میکند شباهتهای میان محصولات را ببینید و از ایجاد دستههای پراکنده و بدون کاربرد جلوگیری کنید. اگر فروشگاه شما هنوز کوچک است، همین مرحله میتواند از بینظمی آینده جلوگیری کند.
دستهبندی باید بر اساس نگاه مشتری طراحی شود، نه صرفاً اصطلاحات داخلی کسبوکار. ممکن است شما محصولات را بر اساس نام تأمینکننده یا کد انبار تفکیک کنید، اما این اطلاعات معمولاً برای خریدار اولویت ندارند.
از خودتان بپرسید مشتری هنگام خرید چه عبارتی را جستوجو میکند؟ آیا بر اساس نوع محصول تصمیم میگیرد یا کاربرد آن؟ آیا گروه سنی، اندازه، برند یا جنس کالا برای او اهمیت بیشتری دارد؟ پاسخ به این پرسشها مسیر طراحی ساختار فروشگاه را روشنتر میکند.
دستههای اصلی باید نمای کلی محصولات فروشگاه را نشان دهند. برای شروع، بهتر است تعداد محدودی گروه واضح تعریف کنید و بعد از بررسی نیاز واقعی مشتریان، آنها را گسترش دهید.
برای مثال، فروشگاه پوشاک میتواند از دستههای زنانه، مردانه، بچگانه و اکسسوری استفاده کند. در مقابل، فروشگاهی که فقط لباس ورزشی عرضه میکند ممکن است ساختاری بر اساس نوع فعالیت، مانند دویدن، تمرین باشگاهی و ورزشهای فضای باز داشته باشد. انتخاب نهایی باید به تنوع محصولات و رفتار خریداران وابسته باشد.
وقتی یک دسته تعداد زیادی محصول دارد یا چند نوع کالای متفاوت را در خود جای داده است، میتوانید زیر دسته ایجاد کنید. برای نمونه، دسته اصلی لوازم دیجیتال ممکن است شامل موبایل، تبلت، هدفون و تجهیزات جانبی باشد.
بااینحال، ایجاد زیر دسته برای هر چند محصول محدود همیشه مفید نیست. اگر ساختار بیش از اندازه عمیق شود، مشتری برای رسیدن به کالا باید مسیر طولانیتری طی کند. هدف این است که دستهها به اندازه کافی دقیق باشند، بدون آنکه پیمایش سایت دشوار شود.
نام دسته باید در نگاه اول قابل فهم باشد. عبارتهای سادهای مانند کفش مردانه، ظروف آشپزخانه یا لوازم جانبی موبایل معمولاً بهتر از عنوانهای مبهم، تبلیغاتی یا بیش از حد خلاقانه عمل میکنند.
اگر مشتری نتواند از روی نام دسته حدس بزند چه محصولاتی در آن قرار دارند، احتمالاً در انتخاب مسیر دچار تردید میشود. از اصطلاحات تخصصی فقط زمانی استفاده کنید که مخاطب شما آنها را بهخوبی میشناسد.
هر محصول باید در دستهای قرار بگیرد که بیشترین ارتباط را با ماهیت و کاربرد آن دارد. اگر یک محصول به چند گروه مرتبط است، بررسی کنید آیا لازم است در بیش از یک دسته نمایش داده شود یا بهتر است از ویژگیها، برچسبها و فیلترهای محصول استفاده کنید.
برای مثال، یک کفش مخصوص پیادهروی ممکن است برای استفاده روزمره هم مناسب باشد. بسته به ساختار فروشگاه، میتوان آن را در دسته کفش پیادهروی قرار داد و با استفاده از فیلتر یا برچسب مناسب، امکان پیدا کردن آن از مسیرهای دیگر را نیز فراهم کرد.
جدول زیر نمونهای از ساختار دستهبندی برای یک فروشگاه لوازم دیجیتال است. این ساختار صرفاً یک الگو است و باید با نوع محصولات و نیاز مخاطبان هر فروشگاه تطبیق داده شود.
| دسته اصلی | زیر دسته | نمونه محصول | ویژگی پیشنهادی برای فیلتر |
|---|---|---|---|
| موبایل | گوشی هوشمند | گوشیهای مختلف | برند، حافظه، بازه قیمت |
| لوازم جانبی | قاب و محافظ | قاب گوشی و محافظ صفحه | مدل دستگاه، جنس، رنگ |
| صوتی | هدفون و هندزفری | هدفون بیسیم | نوع اتصال، نوع طراحی، برند |
| تجهیزات ذخیرهسازی | حافظه و فلش | فلش مموری و کارت حافظه | ظرفیت، سرعت، نوع اتصال |
| تجهیزات شبکه | مودم و روتر | مودم خانگی | نوع شبکه، سرعت، کاربرد |
در این نمونه، دسته اصلی مشخص میکند کاربر در کدام بخش فروشگاه قرار دارد، زیر دسته انتخاب را محدودتر میکند و فیلترها امکان مقایسه ویژگیهای محصولات را فراهم میسازند. این سه ابزار بهتر است نقشهای جداگانه و مکمل داشته باشند.

یکی از اشتباهات رایج در مدیریت فروشگاه این است که دستهبندی، برچسب و فیلتر بهجای یکدیگر استفاده میشوند. هرکدام از این ابزارها هدف متفاوتی دارند و شناخت تفاوت آنها به ساختار بهتر فروشگاه کمک میکند.
برای مثال، در فروشگاه پوشاک بهتر است دسته اصلی بر اساس نوع لباس مشخص شود، سایز و رنگ در قالب ویژگی یا فیلتر ارائه شوند و برچسبهایی مانند لباس مناسب سفر فقط در صورت داشتن کاربرد روشن به کار بروند. این تفکیک از ایجاد دستههای تکراری و کممحتوا جلوگیری میکند.
نام دستهها باید با زبان واقعی مخاطبان هماهنگ باشد. برای انتخاب عنوان، میتوانید عبارتهایی را بررسی کنید که مشتریان در گفتوگوها، پرسشهای پشتیبانی و جستوجوهای خود به کار میبرند. ابزارهای تحقیق کلمات کلیدی نیز میتوانند برای شناخت عبارتهای رایج مفید باشند.
البته نباید نام دسته را صرفاً برای تکرار یک کلمه کلیدی انتخاب کرد. عنوان باید در درجه اول برای کاربر روشن و دقیق باشد و موضوع صفحه را بهدرستی بیان کند.
اگر چند دسته نامهای بسیار مشابه داشته باشند، مشتری ممکن است تفاوت آنها را درک نکند. برای نمونه، ایجاد دستههای «لوازم موبایل»، «وسایل گوشی» و «اکسسوری موبایل» بدون تعریف تفاوت روشن، احتمال سردرگمی را افزایش میدهد.
پیش از ساخت دسته جدید، بررسی کنید آیا میتوان محصولات را در یک گروه موجود قرار داد یا واقعاً تفاوت معناداری میان آنها وجود دارد.
نام دسته نباید از محدوده محصولات موجود بسیار گستردهتر یا محدودتر باشد. اگر گروهی فقط چند مدل قاب گوشی دارد، عنوانی بسیار کلی مانند تجهیزات دیجیتال میتواند انتظار نادرستی ایجاد کند. در مقابل، عنوانی بیش از حد خاص ممکن است در صورت گسترش محصولات به تغییرات مکرر نیاز پیدا کند.
صفحات دستهبندی میتوانند از صفحات مهم یک فروشگاه اینترنتی باشند؛ زیرا کاربران ممکن است بهجای جستوجوی نام یک محصول خاص، عبارتی عمومی درباره یک گروه کالا را جستوجو کنند. به همین دلیل، دستهبندی اصولی محصولات باید با اصول پایه سئو هماهنگ باشد.
عنوان صفحه باید موضوع دسته را دقیق بیان کند. عنوانهای بسیار کلی یا تکراری باعث میشوند تفاوت صفحات بهخوبی مشخص نباشد. بهتر است برای هر دسته مهم، عنوانی توصیفی و متناسب با محصولات همان صفحه داشته باشید.
در صورت نیاز، در ابتدای یا انتهای صفحه دستهبندی توضیح کوتاهی درباره محصولات آن بنویسید. این متن باید به انتخاب مشتری کمک کند؛ برای مثال، تفاوت مدلها، کاربردها یا نکات مهم خرید را توضیح دهد. افزودن متن طولانی و تکراری فقط برای افزایش تعداد کلمات، ارزش چندانی ایجاد نمیکند.
صفحات مرتبط را از طریق لینکهای روشن به یکدیگر متصل کنید. برای نمونه، صفحه یک دسته میتواند به زیر دستههای آن لینک بدهد و صفحه محصول نیز مسیر بازگشت به دسته مربوط را در اختیار کاربر بگذارد. لینکها باید برای مخاطب مفید باشند و صرفاً با هدف افزودن لینک ساخته نشوند.
نشانی صفحات دستهبندی بهتر است خوانا، کوتاه و متناسب با موضوع باشد. اگر قرار است ساختار نشانیها تغییر کند، پیش از اجرا اثر آن بر صفحات موجود و لینکهای قبلی را بررسی کنید. تغییر نشانی بدون برنامهریزی میتواند باعث ایجاد لینکهای شکسته یا از دست رفتن بخشی از ارزش صفحات شود.
ترکیب تعداد زیادی فیلتر ممکن است نشانیهای متعدد با محتوای بسیار مشابه تولید کند. همه این صفحات لزوماً به ایندکس شدن در موتورهای جستوجو نیاز ندارند. بهتر است برای مدیریت صفحات فیلترشده، نشانیهای تکراری و وضعیت ایندکس با توجه به ساختار فنی فروشگاه تصمیم بگیرید.
بخش قابلتوجهی از کاربران فروشگاههای اینترنتی با تلفن همراه خرید میکنند. به همین دلیل، ساختار دستهبندی باید در نمایشگرهای کوچک نیز ساده و قابل استفاده باشد.
منوی اصلی را با گروههای مهم و قابل تشخیص طراحی کنید و از قرار دادن فهرست طولانی زیر دستهها در یک سطح خودداری کنید. اگر فروشگاه محصولات متنوعی دارد، جستوجوی قابل مشاهده و فیلترهای کاربردی میتوانند به مشتری کمک کنند سریعتر به نتیجه برسد.
نام دستهها باید کوتاه و خوانا باشد و دکمهها و لینکها فضای کافی برای لمس داشته باشند. همچنین، صفحه دستهبندی باید بهسرعت بارگذاری شود و تصاویر محصولات بدون بههمریختگی نمایش داده شوند.
اگر در ابتدای مسیر راهاندازی فروشگاه هستید، لازم نیست از روز اول یک ساختار بسیار پیچیده طراحی کنید. بهتر است با گروههای اصلی و کاربردی شروع کنید و بر اساس رفتار مشتریان، فروش هر دسته و گسترش محصولات، ساختار را بهتدریج بهبود دهید.
یک سایتساز مناسب میتواند مدیریت محصولات، صفحات و ظاهر فروشگاه را سادهتر کند. مایتارنما یک سایتساز اختصاصی برای ساخت فروشگاه اینترنتی است که با پنل اختصاصی و ساده، قالبهای حرفهای و صفحهساز حرفهای به شما کمک میکند فروشگاه خود را بدون نیاز به دانش فنی راهاندازی کنید.
با امکاناتی مانند رنگبندی سفارشی، اتصال دامنه، تعریف محصولات چندنوعی و چندقیمتی، اتصال به درگاه بانکی و صدور فاکتور و چاپ، میتوانید بخشهای مختلف فروشگاه را متناسب با نیاز کسبوکار خود مدیریت کنید. امکان اتصال به ترب و باسلام نیز برای کسبوکارهایی که میخواهند از این بسترها استفاده کنند، کاربردی است.
برای آشنایی با امکانات و بررسی شرایط راهاندازی فروشگاه، به سایت مایتارنما مراجعه کنید و مسیر مناسب کسبوکار خود را انتخاب کنید.
پیش از نهایی کردن ساختار فروشگاه، موارد زیر را بررسی کنید. این چکلیست کمک میکند مطمئن شوید دستهها هم برای مشتری قابل استفادهاند و هم مدیریت آنها در آینده دشوار نخواهد شد.

پس از پیادهسازی ساختار جدید، کار تمام نشده است. بهتر است بررسی کنید آیا کاربران بهراحتی وارد دستههای موردنظر میشوند، محصولات را پیدا میکنند و مراحل خرید را ادامه میدهند یا خیر.
برای این کار، میتوانید چند شاخص را بهصورت منظم بررسی کنید:
برای ارزیابی دقیقتر، هر بار تغییر مشخصی اعمال کنید و سپس نتیجه آن را بررسی کنید. تغییر همزمان چند بخش مختلف، تشخیص اینکه کدام اصلاح مؤثر بوده است را دشوار میکند.
دستهبندی اصولی محصولات یکی از پایههای مهم یک فروشگاه اینترنتی موفق است. گروهبندی منطقی، نامگذاری شفاف، استفاده درست از زیر دستهها و فیلترها و توجه به نیاز واقعی مشتریان باعث میشود کاربران سریعتر محصول موردنظر خود را پیدا کنند و تجربه بهتری از خرید داشته باشند.
برای شروع، لازم نیست ساختاری پیچیده طراحی کنید. محصولات را فهرست کنید، گروههای اصلی را مشخص کنید، نامهای روشن انتخاب کنید و پس از راهاندازی، عملکرد دستهها را بررسی کنید. بهمرور و بر اساس نیاز مشتریان، ساختار را بهبود دهید.
اگر قصد دارید فروشگاه اینترنتی خود را با امکانات مدیریتی مناسب و بدون نیاز به دانش فنی راهاندازی کنید، مایتارنما میتواند نقطه شروع شما باشد. با ۱۰ روز تست رایگان، فرصت دارید امکانات آن را بررسی کنید و ببینید آیا برای نیازهای کسبوکار شما مناسب است یا خیر.
برای ساخت فروشگاه اینترنتی اقدام کنید و امکانات مایتارنما را ببینید. اگر میخواهید پیش از تصمیمگیری محیط سایتساز را بررسی کنید، از شروع اشتراک رایگان سایتساز استفاده کنید و قدم اول را برای ساخت یک فروشگاه منظم و حرفهای بردارید.
نام و شماره تماس را وارد کنید تا برای ساخت سایت یا مشاوره با شما تماس بگیریم.
دیگر محتوا های مرتبط را بخوانید